Ana SayfaBilimNASA'da Çalışan İlk Türk Bilim Kadını: Dilhan Eryurt

NASA’da Çalışan İlk Türk Bilim Kadını: Dilhan Eryurt

NASA’da (Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi) çalışan ilk Türk bilim kadını olan Prof. Dr. Dilhan Eryurt, Google’ın Doodle’ı oldu. Astrofizik alanında yaptığı araştırmaları insanlığın ilk kez aya gitmesine büyük katkı sağladı.

Prof. Dr. Dilhan Eryurt’un güneş ve yıldızların oluşumu ve evrimi ile ilgili yapmış olduğu araştırmaları, 1969 yılında Ay’a yapılan ilk insanlı inişe (Apollo 11) büyük katkı sağlamıştır. Başarılı çalışmaları nedeniyle, 20 Temmuz 1969’da NASA’nın en prestijli ödülü olan ‘Apollo Başarı Ödülünü’ almıştır.

Prof. Dr. Dilhan Eryurt, başarılarla dolu bir yaşam öyküsü…

29 Kasım 1926 yılında İzmir’de doğdu. Babası Abidin Ege, 1944 yılında seçilen TBMM Denizli Milletvekilidir. Babası Ziraat Vekaleti müsteşarı olduğu sırada, bugün Ege Üniversitesi’nin de temelini oluşturan Yüksek Ziraat Mektebi’ni kurmak için  İzmir’de bulunuyorlardı. Dilhan Eryurt doğduktan bir süre sonra, ailesi önce İstanbul’a ardından Ankara’ya yerleşti.

İlköğrenimini Mimar Kemal İlkokulu’nda ve lise eğitimini (Ankara Kız Lisesi) Ankara’da tamamladı. İlkokul ve lise yıllarında oldukça başarılı bir öğrenci olan Dilhan Eryurt, liseden takdirname alarak mezun olur. Bu başarından dolayı dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel’den kendisine ödül verilir. Bu ödül Mustafa Kemal Atatürk’ün “Nutuk” eseridir. Eryurt, bu ödül için “Benim için en değerli ödüldür.” der. Lise yıllarında matematiğe olan özel ilgisi ileride alacağı yüksek eğitime ve yaşamına da etki edecekti. Lise eğitimin ardından İstanbul Üniversitesi Yüksek Matematik ve Astronomi bölümüne girer.

O dönem Nazi Almanya’sından kaçarak Türkiye’ye gelen ünlü Alman profesörler İstanbul Üniversite’sinde dersler verirler. Eryurt, astronomiye olan merakının üniversite yıllarında ortaya çıktığın söyler. 1946’da üniversiteden mezun olan Eryurt, Ankara Üniversitesi’nde astronomi bölümü açmak üzere görevlendirilen Tevfik Oktay Kabakçıoğlu’nun yanında iki yıl boyunca fahrî asistanlık yapar.

Yurtdışı yaşamı ve uluslararası başarılarına uzanan yol onun NASA’ya girmesini sağlayacaktır…

1953 yılında lisansüstü çalışmaları için Amerika Birleşik Devletleri’ne gider. Burada Michigan Üniversitesi’nde uluslararası başarıları olan ünlü hocalardan dersler alır, araştırmalarına devam eder. Üniversite hocalarının Amerika’da kalmasını çok istediği Eryurt bunu bir süre erteleyerek Türkiye’ye döner. 

Ankara Üniversitesi’nde Astrofizik Anabilim Dalında asistan olarak çalışan Eryurt, Prof Dr. Egbert Adriaan Kreiken ile önce doktora ardından doçentlik çalışmalarını tamamlar. Doçentlik çalışmalarının ardından 1959 yılında, IAEA(Uluslararası Atom Enerji Ajansı) tarafından verilen burs ile Kanada’ya gider. Burada ilk kez bilgisayarlar ile tanışır. Kanada Deep River Atom Enerjisi Laboratuvarı’nda Prof. Alastari G. W. Cameron ile çalışmalar yapar. İlk kez bilgisayar programlamayı ve matematik işlemlerinin kendi yaptığı bilgisayar programıyla nasıl çözüleceğini öğrenir. Hidrojen yıldızları üzerine çalışmalar yapan Eryurt, yıldızların yapı modelleri üzerine birçok başarılı programlar yazar.

Daha sonra yeniden ABD’ye giden Eryurt önce Amerikan Soroptimist Federasyonu bursuyla ABD’nde Indiana Üniversitesi’nde görev alır. Üniversiteye bağlı Goethe Link Gözlemevi’nde yıldız modelleri yapmakla tanımış Prof. Dr. Marshall Wrubel ile çalışır. Eryurt, Ulusal Bilimler Akademisi bursunu alarak NASA’ya bağlı Goddard Uzay Araştırma Enstitüsü’nde görev alır. O yıllarda NASA’da çalışan tek kadın astronomdur.

Güneş ile ilgili o döneme kadar yanlış bilinen bazı gerçekleri ortaya çıkardı. Güneş’in parlaklığının oluşumundan bu yana gittikçe artmadığını, geçmişte çok daha parlak ve sıcak olduğunu ortaya koydu. Çalışmaları o dönemde yeni başlayan uzay uçuşlarının gidişatını etkileyecek önemdeydi. Aya ilk iniş için yaptığı başarılı çalışmalar nedeniyle 1969’da Apollo Başarı Ödülü ile ödüllendirildi.

Google, insanlık tarihinde önemli yer edinen, çalışmaları ve yaptıklarıyla insanlığa büyük yararlılıklar gösteren kişileri Doodle yapmaya devam ediyor. 20 Temmuz günü Prof. Dr. Dilhan Eryurt’a verilen Apollo Başarı Ödülü’nü bütün dünyaya ana sayfasında yaptığı doodle ile gösteren Google, Prof. Dilhan’ın bir kez daha ne kadar önemli ve başarılı bir Türk bilim kadını olduğunu bütün dünyaya göstermiştir.

Prof. Dr. Dilhan Eryurt yaptığı ve araştırmalarıyla Türk bilim dünyasının ve Türk bilim kadınlarının sonsuza kadar parlayan yıldızlarından olmaya devam edecektir. Geleceğin aydınlık Türkiye’sinde gençlerimiz Prof. Dilhan gibi aydınların başarılarını ve herkese ışık olacak yaşamını iyi öğrenmelidir. Dünyada gökbilim alanında ülkemizin yetiştirdiği Prof Dr. Dilhan Eryurt’u bir kez daha saygıyla anıyoruz. Kutlu ruhu şad olsun…

Neneden
Neneden yönetici hesabı. Site içerisinde yer alan içerikleri düzenleyen, onaylayan ve yayınlayan içerik üreticisi.

CEVAP VER

Lütfen yorum ekleyiniz.
Lütfen adınızı giriniz.

Sizin için en iyi içerikler